top of page

The Czar - not the lyrics


30 Aralık 1916 tarihinde Prens Feliks Yusupov, Grigori Rasputin'i sarayına davet etti ve gelir gelmez onu bodrum katına götürdü. Odada daha önceden hazırlanmış şarap ve kekler vardı. Kendisine ikram edilen kekleri yemekten imtina eden Rasputin, çok sevdiği Madeira şarabına hayır diyemedi. Ardından keklerden de yemeye başlaması ve en ufak bir olumsuz reaksiyon göstermemesi, Prens Feliks’i endişelendirdi. Çünkü ikram ettiği keklerde ve şarapta siyanür vardı. Amacı, Rusya’nın savaş politikalarına müdahale edecek kadar Çarlığın güvenini kazanmış mistik papazı zehirleyip oracıkta öldürmekti. Şaşkınlığını gizlemekte zorlanan Prens odadan ayrıldı. Yanına bir altıpatlar aldı ve Rasputin’in yanına döndü. Her ne kadar korkmuş olsa da kararlıydı. Onu göğsünden vurarak öldürdü. Fakat Prens Feliks cesedi ortadan kaldırmak için odaya döndüğünde, yerde kanlar içinde yatan Rasputin, aniden kalkarak kendisine saldırdı. Prens ve iş birlikçileri, kendilerini zorlukla kurtarmış olsalar da, kaçmayı başaran Rasputin’i sarayın avlusunda köşeye sıkıştırıp öldürmeyi başardı. Cesedini Nevka Nehrine attılar. Ölüm haberi hızla yayılan Rasputin’i sadece iki gün sonra, nehirdeki bir buz katmanının altında buldular. Otopsi raporu kaybolmuş olsa da Rasputin’in kurşunlardan değil, ciğerine dolan sudan dolayı boğularak öldüğü iddia edildi. Birçok tarihçi bu teoriyi güvenilir bulmasa da Rasputin’in ölümü gizemini korumaya devam ediyor…


Aslında birçoğumuz Raputin’in bu hikâyesine Boney M’in balalayka eşliğinde eğlenceli disco şarkısından aşinayız. Fakat bu sefer progressive metal müziğin Grammy Ödüllü temsilcisi Mastodon’a kulak vereceğiz…


1999 yılında yaşadıkları şehirlerden çıkıp müzik tutkusuyla Atlanta’da buluşan dört kafadarın kurduğu grubun en dikkat çekici albümlerinden biri “Crack The Skye”. Mistik bir atmosfere sahip albümün şahane riff’lerle bezeli parçası “The Czar” ise Rasputin’in hikâyesinden bahsediyor. Kimine göre meczup şarlatan, kimine göre şifa dağıtan kutsal din adamı, kimine göre ise bir “Aşk Makinesi”… Şüphesiz tarihin en gizemli karakterlerinden birisi Grigori Rasputin.


İyileştirici yetenekleri olduğuna inanılan Rasputin, çocukları hemofili hastası olan Rus Çarı II. Nikolay ve Çariçe Alexandra ile tanışmayı başarıyor. Rus keşiş, doktorların verdiği ağrı kesicilerin kullanılmasına izin vermiyor. Bu tür ağrı kesicilerin kanın pıhtılaşmasını engelleyici özelliğinin bilinmediği o tarihlerde, Rasputin farkında olmadan bir iyilik yaparak Çarlığın güvenini kazanıyor. Mucizevi güçleri olduğuna inanılan Rasputin, zamanla Çariçe Aleksandre ile samimiyetini ilerletiyor ve imparatorluktaki politik gücü yadsınamaz hâle geliyor. Öyle ki I. Dünya Savaşıyla beraber devlet bürokrasisindeki çürümenin, hızlı ekonomik çöküşün sorumlusu olarak Çariçe ve onun "şeytani ruhu" Rasputin gösteriliyor. Prens Feliks Yusupov önderliğindeki bir grup soylu, Rasputin'in Çariçe üzerindeki etkisinin İmparatorluk için tehdit oluşturduğuna karar veriyor ve yukarıda bahsettiğimiz planı hazırlıyor.


Her zaman tarihteki ilginç bir karakter hakkında şarkı yazmak isteyen grup üyelerinin, Rusya gezisinde aldıkları hediyelik eşya sayesinde tanıdıkları Rasputin’in ölümü oldukça ilgilerini çekiyor. Grubun gitaristi ve şarkının bestecisi Brent Hinds’in şarkıyla ilgili, “Bu adam resmen yenilmez gibiydi. Onu zehirlediler, vurdular ama işe yaramadı. En son onu boğmak zorunda kaldılar. Bu adamla ilgili şarkı yazmayacaksınız da kimin hakkında yazacaksınız?” sözleri, şarkının grup için ne kadar heyecan verici olduğunu gösteriyor. Yoğun gitar riff’leriyle ve dinamik değişimleriyle dinleyiciyi adeta bir yolculuğa çıkaran şarkının ilk bölümü Usurper (Gaspçı), tahtın tehlikede olduğu kısmı; 2. bölüm Escape (Kaçış) ise Rasputin’in ölmemek için kaçmaya çalışmasını konu alıyor. 3. bölüm Martyr (Şehit), girdiği tehlikeli yolun Rasputin’in hayatına mâl olmasını anlatıyor. 4. bölüm Spiral ise Rasputin’in ruhunun gökyüzündeki bir yarıktan süzülerek dünyayı terk etmesini betimliyor. Bu epik şarkının 2011 Live at Aragon konser versiyonunu dinlemenizi de şiddetle tavsiye ederiz.


✍️🏼: @burak___karakaya & @gultekinogz

📸: Jimmy Hubbard



bottom of page