top of page

İptal kültürü


İptal kültürü (cancel culture), son zamanların öne çıkan gündem konularından biri. Tanınmış kişilerin veya firmaların, uygunsuz ve yanlış bulunan ifadelerinden/davranışlarından ötürü, gördüğü desteği ve itibarı ortadan kaldırmaya yönelik pratiklerinin bütününü kapsayan ifade; daha çok sosyal medyadaki tezahürlerinden ötürü gündemde.


Temmuz ayında, aralarında Noam Chomsky, Francis Fukuyama ve J.K. Rowling’in de yer aldığı 150 yazar, akademisyen ve aktivistin “A Letter on Justice and Open Debate” başlığıyla yayınladıkları bildiride; iptal kültürünün, liberal toplumun olmazsa olmazı düşünce ve bilgi paylaşma özgürlüğünü zedelediği ifade ediliyor. Doğrudan hükümet ya da toplum tarafından gelmekte olan bu baskının, demokratik katılımın önünce geçtiği; deneme, risk alma ve hata yapma manevrasının tanınacağı bir kültüre ihtiyaç duydukları belirtiliyor. Nick Cave de, bloğu “The Red Hand Files”’ta iptal kültürünü ortak menfaatin kolektif arayışını genişleten, fikirlerle incelikle oynamanın rehberi olan merhametin antitezi olarak niteliyor. Siyasi doğruculuk, dünyanın en mutsuz dini haline geldi, diyor.


New Statesman’dan Sarah Navis, öncelikle sosyal medyayı tarihsel güç ilişkilerinin cisimleştiği yeni bir alan olarak niteliyor. İptal kültürüne karşı gelen milyoner yazarların, film yapımcılarının kendi kazanç ve güçlerini kaybetmemeleri bir yana; fikirlerini de hala istedikleri gibi paylaşabildiklerini söylüyor. Bu noktada soruyor: Kim kimi iptal ediyor? Sektörlerinde güçlü konumu koruyan kişilerin nitelediği iptal kültürünün gerçek bedeli, böylece kendilerine karşı binlerce argümanı dinlemek zorunda kalmaları olarak gözüküyor.


Bu yeni alanda, ifade özgürlüğü savunusundan öte bir imtiyaz koruma haline dönüşüyor olan biten. Sonuçlar, nedenler gibi gözüküyor. Söylemler, belirli bir sosyal düzenin yansıması. Kimin talebi olduğu, hangi bağlamda ele alındığı ve nasıl kullanıldığına bağlı olarak kavramların taşıdığı anlam da başkalaşıyor.



Kaynak: dictionary.com, theredhandfiles.com, harper'smagazine, newstatesman.com


📸: twitter/cancelthelot

Comments


bottom of page